ศูนย์บริการวิชาการ ร่วมกับ สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มวล.) นำโดย ผศ.ดร.หทัยชนก คมเม่น หัวหน้ากิจกรรมย่อย “สะเต็มศึกษาเพื่อการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์สู่ความยั่งยืน” ภายใต้ชุดโครงการบูรณาการสหสาขาเพื่อการศึกษาสู่ชุมชนรายรอบมหาวิทยาลัยอย่างยั่งยืน ได้นำนักศึกษาสำนักวิชาศึกษาศาสตร์ เป็นทีมพี่เลี้ยง ลงพื้นที่จัดกิจกรรม เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ณ โรงเรียนชุมชนใหม่ ตำบลไทยบุรี อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อขับเคลื่อนกระบวนการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา (STEM Education) ผ่านฐานการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ “วิถีไฮโดรโปนิกส์รุ่นเยาว์” มุ่งให้ความรู้แก่นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 6 จำนวน 32 คน งานนี้จัดขึ้น โดยน้อง ๆ ป.5 และ ป.6 ได้สวมบทบาทเป็นนักวิทยาศาสตร์และเกษตรกรรุ่นจิ๋ว แบ่งกลุ่มเวียนเรียนรู้ผ่าน 3 ฐานกิจกรรมแบบจัดเต็มลุยจริงทุกขั้นตอน
ฐานที่ 1: ต้นกล้าพร้อมย้ายบ้าน
ฝึกทักษะการสังเกตและเปรียบเทียบลักษณะความแตกต่างของต้นกล้าอายุ 7 วัน และ 14 วัน เพื่อเช็กความพร้อมก่อนลงแปลงปลูก พร้อมบันทึกผลลงใบงาน
ฐานที่ 2: การเตรียมสารละลายสารอาหาร
เรียนรู้สูตรผสมปุ๋ยผัก (น้ำ 1 ลิตร : สารละลาย AB 10 มล.) โดยมีพี่ ๆ นักศึกษาสาธิตวิธีผสม และให้น้อง ๆ ได้ทดลองใช้เครื่องมือวัดค่า pH (เป้าหมาย 6-7) และค่า EC (เป้าหมาย 1200-1800) จากตัวอย่างจริง เพื่อเลือกสารละลายที่เหมาะสมที่สุด
ฐานที่ 3: นำต้นกล้าลงกล่องโฟม
ประลองสมองกับ “เกมเรียงการ์ด 6 ขั้นตอน” (เติมน้ำ เติมปุ๋ย วัด pH วัด EC ใส่ถ้วยปลูก ย้ายลงกล่อง) เพื่อทำความเข้าใจกระบวนการอย่างเป็นระบบ ก่อนฝึกบรรจุต้นกล้าลงถ้วยปลูก
ปิดท้ายด้วย “กิจกรรมไฮไลต์” ที่เปิดโอกาสให้น้อง ๆ ป.5 และ ป.6 ทุกคนได้ลงมือปฏิบัติจริง ตั้งแต่การเติมน้ำ ผสมปุ๋ย AB วัดค่าสารอาหารให้เป๊ะตามเกณฑ์ และพาย้ายน้องต้นกล้าเข้าสู่บ้านใหม่ในกล่องโฟมด้วยฝีมือตัวเอง
กิจกรรมนี้ไม่เพียงแต่สร้างความสนุกสนาน แต่ยังบ่มเพาะกระบวนการคิดตามแนวทาง STEM ทักษะอาชีพ และการพึ่งพาตนเองด้านอาหาร เพื่อร่วมขับเคลื่อนชุมชนรายรอบมหาวิทยาลัยให้เติบโตอย่างยั่งยืนไปด้วยกัน
คณะทำงานชุดโครงการฯ ขอขอบคุณ นายไฟซอล ยีโกบ ผู้อำนวยการโรงเรียนชุมชนใหม่ พร้อมด้วย นางปาริฉัตร ปุสสะ นายสุนันต์ เจ๊ะเล๊าะ คณะครูโรงเรียนที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างยิ่ง ที่ให้การต้อนรับทีมคณาจารย์และนักศึกษา รวมถึงให้การสนับสนุนและอำนวยความสะดวก จัดเตรียมสถานที่ การประสานงานนำนักเรียนกลุ่มเป้าหมายระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เข้าร่วมกิจกรรม รวมถึงกลุ่มสภานักเรียนที่ร่วมปฏิบัติหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงดูแลน้อง ๆ ซึ่งถือเป็นส่วนสำคัญยิ่งที่ขับเคลื่อนให้การจัดฐานการเรียนรู้ “วิถีไฮโดรโปนิกส์รุ่นเยาว์” ตลอดการจัดกิจกรรม
การจัดกิจกรรมดังกล่าวได้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ ดังนี้
SDG 4 (Quality Education): สร้างโอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพและเท่าเทียม ด้วยการเรียนรู้นอกห้องเรียนที่ผสมผสานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์เข้าด้วยกัน
SDG 2 (Zero Hunger): ต่อยอดสู่การสร้างแหล่งเรียนรู้เกษตรปลอดภัยในโรงเรียน เพื่อความมั่นคงทางอาหารของชุมชน
SDG 17 (Partnerships for the Goals): สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชนในการขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืน
อีกทั้งยังสอดคล้องกับแนวทาง “WU HAPPY TREE” ในด้านการศึกษา ตลอดจนสอดรับกับเกณฑ์การจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน UI GreenMetric World University Rankings (หมวด ED5) อีกด้วย
ข่าวโดย สุนันทา เมืองทรัพย์ ศูนย์บริการวิชาการ ม.วลัยลักษณ์