1.ประเด็นการมีส่วนร่วม
ศูนย์บริการวิชาการ และ คณาจารย์สำนักวิชาต่างๆ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ร่วมกับ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ผู้นำชุมชน ผู้แทนสมาชิกชุมชน ผู้แทนหน่วยงาน คณะคุณครูและนักเรียน รวมทั้งภาคีเครือข่ายธนาคารปูม้าบ้านใต้ อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ร่วมกิจกรรมการพัฒนาและส่งเสริมโครงการธนาคารปูม้ามุ่งเน้นการฟื้นฟูทรัพยากรทาง ในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ.2568 เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารและอาชีพให้กับชุมชนท้องถิ่น และขยายผลการดำเนินงานในด้านต่าง ๆ เพื่อพัฒนาและเสริมสร้างความยั่งยืนให้กับโครงการในอนาคต สำหรับการดำเนินโครงการธนาคารปูม้าในพื้นที่เกาะสมุยแตกต่างจากโครงการพื้นที่อื่น ๆ เนื่องจากสมุยเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ทำให้โครงการนี้ช่วยฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลแล้ว ยังสามารถเชื่อมโยงกับมิติของการท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในระหว่างวันที่ 12-14 มีนาคม พ.ศ.2568 จึงมีการจัดกิจกรรมสร้างองค์ความรู้ในการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และส่งเสริมการท่องเที่ยวลดคาร์บอน (Low Carbon Tourism) ให้แก่ผู้ประกอบการ ชุมชนท่องเที่ยว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านการท่องเที่ยว เพื่อนำไปสู่การพัฒนาท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนและส่งเสริมการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ กิจกรรมนำชมเส้นทางการท่องเที่ยว “LOW CARBON JOURNEY SAMUI” และกิจกรรมระดมความคิดเห็นจัดทำแผนและเส้นทางการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ (Low – Carbon Tourism) พื้นที่เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อสนับสนุนการศึกษาและวิจัยร่วมกับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ที่ช่วยเสริมสร้างข้อมูลในการส่งออกปูม้าอย่างยั่งยืน และบทบาทสำคัญในการส่งเสริมเศรษฐกิจและการจัดการทรัพยากรในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ
2.สรุปข้อมูลของผู้มีส่วนร่วม
กระบวนการเรียนรู้ในกิจกรรมถอดบทเรียนความสำเร็จของโครงการแบบชุมชนและทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมเป็นแนวทางที่สามารถนำไปปรับใช้ในพื้นที่อื่น ๆ ซึ่งมีผู้มีส่วนร่วมในกิจกรรมเป็นคณะผู้บริหารสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ วิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิจากมหาวิทยาลัยและภาคีที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เข้าร่วมกระบวนการ กว่า 200 คน ได้แก่
– คณะผู้บริหารสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ
– คณะทำงานมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
– คณะผู้บริหารและคณะทำงานอำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
– ผู้นำท้องถิ่นอำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
– สมาชิกศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าบ้านใต้ อำเภอเกาะสมุย
– คุณครูและนักเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านใต้ อำเภอเกาะสมุย
– ประธานเครือข่ายธุรกิจเพื่อชุมชนและสังคม
– คณะทำงานเครือข่ายชาวประมงจังหวัดสุราษฎร์ธานี
– คณะทำงานเครือข่ายชาวประมงจังหวัดนครศรีธรรมราช
– สมาคมท่องเที่ยวโดยชุมชนอำเภอเกาะสมุย
– เครือข่ายผู้ประกอบการโรงแรม อำเภอเกาะสมุย
– เครือข่ายผู้ประกอบการร้านอาหาร อำเภอเกาะสมุย
– สมาชิกและเครือข่ายสวนนายแดง ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
3.ผลจากการมีส่วนร่วม
ผลจากการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วนทำให้ ธนาคารปูม้าบ้านใต้ อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ผ่านการคัดเลือกสถาบันเกษตรกรดีเด่นด้านการประมงตัวแทนระดับเขต เป็น 1 ใน 9 สถาบันเกษตรกรดีเด่นที่ได้รับโอกาสเข้าประกวดรอบชิงชนะเลิศในระดับประเทศ เมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ.2569 สมาชิกธนาคารปูม้าบ้านใต้ร่วมต้อนรับคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ นำโดย นายอำนวย คงพรหม ผู้ตรวจราชการกรมประมง และคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อประเมินการทำงานของกลุ่ม ด้านความเข้มแข็ง กระบวนการทำงานที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และความยั่งยืนของกลุ่ม เพื่อคัดเลือกสรรหา 3 สถาบันเกษตรกรดีเด่นต้นแบบในระดับประเทศในลำดับถัดไป
4.การนำผลจากการมีส่วนร่วมไปปรับปรุงการพัฒนาการดำเนินงาน
จากความร่วมมือที่มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์สนับสนุนกิจกรรมดังกล่าว และนำผลจากการมีส่วนร่วมไปปรับปรุงพัฒนาการดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ทำให้สมาชิกชุมชนธนาคารปูม้าบ้านใต้และเครือข่าย ตระหนักและให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชน หน่วยงานภาครัฐ เอกชนที่เกี่ยวข้อง ธนาคารปูม้าบ้านใต้มีการปล่อยปูม้าคืนสู่ทะเลไทยเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 1,800 ตัว/ปี และมีการปล่อยลูกปูม้าไม่น้อยกว่า 900 ล้านตัวสู่ทะเลไทย และสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนจากกิจกรรมต่อยอดต่างๆ รวมทั้งกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชน สร้างอัตลักษณ์เมนูอาหารท้องถิ่น จากวัตถุดิบทางการเกษตรในพื้นที่และต่อยอดงานอนุรักษ์ฟื้นฟูสัตว์น้ำชนิดอื่น ๆ (ปลิงทะเล สาหร่าย หอยชักตีน) และระบบนิเวศชายฝั่งที่เกี่ยวข้อง เช่น ป่าชายเลน ปะการัง เก็บขยะในทะเล แปรรูปขยะ สู่การสร้างมูลค่าต่อไป ซึ่งเป็นไปตามแนวคิดของกลุ่มจัดการทรัพยากรชายฝั่งและธนาคารสัตว์น้ำชุมชนบ้านใต้ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง การเพาะพันธุ์และอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน ตลอดจนการจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อให้ความรู้แก่หน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ สถาบันการศึกษา โรงแรม นักท่องเที่ยวและผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาดูงาน โดยไม่ได้มุ่งหวังผลกำไร ทุกคนล้วนทำกิจกรรมเพื่อส่วนรวมด้วยใจรักทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ โดยมุ่งหวังให้มีการใช้ประโยชน์ทรัพยากรบนพื้นฐานของความยั่งยืน มีทรัพยากรทางธรรมชาติที่สวยงาม และทำให้คุณภาพชีวิตของคนในชุมชนดียิ่งขึ้น
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.nrct.go.th/news/detail/4347
https://cas.wu.ac.th/archives/32586
https://cas.wu.ac.th/archives/38157
https://cas.wu.ac.th/archives/38251